Wat doet turkesterone en werkt het echt?

Het korte antwoord

Turkesterone is een ecdysteroïde: een plantenstof uit Ajuga turkestanica. Het wordt verkocht als sportsupplement, maar het onderzoek bij mensen is mager. De enige placebogecontroleerde studie die wij konden vinden - 31 actieve volwassenen, vier weken, 500 mg per dag - vond geen verschil in lichaamssamenstelling tussen de turkesteronegroep en de placebogroep. Wie het gebruikt, doet dat dus op grond van dier- en celonderzoek en ervaringen van anderen, niet op grond van bewijs bij mensen.

Wat turkesterone precies is

Ecdysteroïden zijn stoffen die van nature voorkomen in insecten en in bepaalde planten. Ajuga turkestanica, een plant uit Centraal-Azië, bevat er meerdere: turkesterone is er één van, beta-ecdysterone een andere. In supplementen zit vrijwel nooit zuivere turkesterone, maar een extract van de plant waarin die stoffen samen voorkomen.

Wat het niet is: een anabole steroïde. Anabole steroïden werken via de androgeenreceptor, de receptor waar ook testosteron op aangrijpt. Ecdysteroïden doen dat niet. De vergelijking met anabolen die je in advertenties en op forums veel ziet, klopt daarom niet - en verwacht er dus ook niet dezelfde uitwerking van. Kom je uit in een sport met dopingcontrole, controleer dan altijd zelf bij je bond of dopingautoriteit wat je mag gebruiken, ook bij vrij verkrijgbare supplementen.

Wat het onderzoek laat zien

Er is bij mensen weinig onderzoek gedaan, en wat er ligt is niet gunstig. In een gerandomiseerd, placebogecontroleerd onderzoek kregen 31 actieve volwassenen (14 mannen, 17 vrouwen) vier weken lang 500 mg turkesterone per dag of een placebo. De lichaamssamenstelling werd voor en na gemeten met een DEXA-scan. Er was geen verschil tussen de twee groepen in lichaamsgewicht, vetvrije massa, vetmassa of vetpercentage.

Twee dingen om daarbij te weten. Turkesterone en ecdysterone worden vaak door elkaar gehaald, ook in reclame; het zijn verschillende stoffen en onderzoek naar de één zegt niets over de ander. En geen aangetoond effect is niet hetzelfde als bewezen zonder effect - vier weken en 31 deelnemers is klein. Maar dit is wat er ligt, en het is eerlijker om dat te zeggen dan het weg te laten.

Wat het getal op het potje betekent

Hier gaat het vaakst mis. Staat er 1200 mg op een pot, dan is dat bijna nooit 1200 mg turkesterone. Het is het gewicht van het plantextract. Hoeveel turkesterone daarin zit, hangt af van waarop het extract is gestandaardiseerd: bij 20% zit er in 1200 mg extract 240 mg turkesterone, bij 2% ongeveer 24 mg. Twee potten met hetzelfde getal op de voorkant kunnen dus een factor tien verschillen.

Staat er nergens een percentage, dan weet je niet wat je koopt. Vraag ernaar voordat je bestelt. Dezelfde valkuil beschrijven we bij chlorofyl druppels, waar het mg-getal net zo makkelijk verkeerd gelezen wordt.

Krijg je wel wat er op het etiket staat?

Niet altijd. In een analyse die in 2023 in JAMA Network Open verscheen, werden 57 sportsupplementen onderzocht met vijf plantaardige ingrediënten, waaronder turkesterone. In 23 van de 57 producten (40%) was van het ingrediënt op het etiket geen meetbare hoeveelheid terug te vinden. Bij de producten waar het wel in zat, liep de hoeveelheid uiteen van 0,02% tot 334% van wat er op het etiket stond. Slechts zes producten (11%) zaten binnen een aanvaardbare marge.

Wat je daaraan kunt doen: vraag de verkoper om een analysecertificaat (CoA) van de batch die je krijgt. Kan of wil hij dat niet leveren, koop dan ergens anders. Dat is de enige manier om het verschil te zien tussen een goed en een slecht potje, want aan de buitenkant zie je het niet.

Dosering en gebruik

In het onderzoek hierboven werd 500 mg per dag gebruikt. Op etiketten in de handel zie je uiteenlopende doseringen, en er is geen wetenschappelijk vastgestelde dagelijkse hoeveelheid. Houd daarom de dosering aan die op de verpakking van jouw product staat en overschrijd die niet. Capsules worden meestal bij een maaltijd ingenomen.

Waar we duidelijk over willen zijn

Voor turkesterone bestaan in de Europese Unie geen goedgekeurde gezondheidsclaims. Dat betekent dat wij - en iedere andere verkoper - niets mogen beloven over spiermassa, kracht, uithoudingsvermogen, herstel of hormonen. Wij doen dat dan ook niet. Kom je een aanbieder tegen die het wel doet, dan weet je nu dat daar geen toestemming voor bestaat en geen bewijs voor is.

Turkesterone is een voedingssupplement. Het is geen geneesmiddel en geen medisch hulpmiddel, het behandelt of voorkomt niets, en het vervangt geen medisch advies. Een voedingssupplement is ook geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl. Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of geef je borstvoeding, overleg dan eerst met je arts of apotheker.

Veelgestelde vragen

Is turkesterone een steroïde?

Het is een ecdysteroïde, een plantenstof. Chemisch lijkt de structuur op die van steroïden, maar het werkt niet via de androgeenreceptor zoals anabole steroïden dat doen. De term natural steroid die je in advertenties ziet, is misleidend.

Wat is het verschil tussen turkesterone en ecdysterone?

Het zijn twee verschillende ecdysteroïden die vaak in dezelfde plant voorkomen en in reclame door elkaar worden gebruikt. Onderzoek naar ecdysterone zegt niets over turkesterone, en andersom. Let er dus op waar een studie die je wordt voorgehouden precies over gaat.

Hoeveel mg per dag neem je?

Er is geen vastgestelde dagelijkse hoeveelheid. Het onderzoek bij mensen gebruikte 500 mg per dag. Volg de dosering op de verpakking van je eigen product.

Heeft turkesterone bijwerkingen?

Daar is bij mensen weinig over bekend, simpelweg omdat er weinig en kortlopend onderzoek is gedaan. Geen bekende bijwerkingen betekent in de praktijk vooral dat er nog niet lang genoeg naar gekeken is. Merk je klachten, stop dan en overleg met je arts.

Hoe snel merk ik er iets van?

Het onderzoek geeft geen reden om binnen vier weken een meetbaar verschil te verwachten. Wie iets anders belooft, doet dat zonder onderbouwing.

Voor wie is het niet zomaar geschikt?

Voor kinderen, tijdens zwangerschap en borstvoeding, en bij medicijngebruik of een aandoening zonder overleg met een arts of apotheker. Sport je op een niveau met dopingcontrole, check dan eerst bij je bond.

Onze turkesterone

La Vida Luxe Turkesterone bestaat uit capsules met 1200 mg Ajuga turkestanica-extract per capsule, gestandaardiseerd op 20% turkesterone. Dat is 240 mg turkesterone per capsule. Wij zetten dat getal erbij omdat je het bij de meeste aanbieders niet te zien krijgt. Van elke batch wordt een analysecertificaat opgesteld. Wil je dat van jouw batch inzien, vraag er dan om via ons contactformulier - wij sturen het toe. Dat is precies wat we hierboven van elke verkoper vragen, dus het zou raar zijn om het zelf niet te doen.

Wij verkopen dit product uitsluitend via onze eigen webshop en niet via bol.com.

Meer uitleg over onze andere supplementen: elektrolyten en collageen poeder, waar we ook uitleggen wat er wettelijk wel en niet over gezegd mag worden.